© 2019 by Stanko Zeljak. Friesland College, Ondernemerscollege.

INFORMATIEVAARDIGHEDEN

3.1.1 

De docent toont aan dat hij adequaat gebruik

kan maken van zoekmachines en databases

om zo digitaal (leer-) materiaal te ontsluiten.

 Zoeken: je doel bepaalt vaak hoe je zoekt. Soms volstaat Google as it is, soms moet je filters inzetten, en soms moet je dan weer specialistische databases doorspitten. Meestal kom ik er uit met Google, en vaak ken ik binnen mijn zoekgebied een bepaalde website die eigen zoekopties heeft. 

Wetenschappelijke databases: voor al mijn scripties en onderzoeken (Ba, Ma) heb ik gebruik gemaakt van digitale bronnen (Nestor, Nielsen, etc.). Vaak krijg je ook via je instituut toegang tot bronnen waar je normaal voor betalen moet, en daar maakte ik dankbaar gebruik van. Hoe het moet weet ik wel. Scholar, en Science Direct werken op een vergelijkbare wijze als paywall bronnen.  

Studenten leren zoeken: Toegegeven, dit doe ik niet klassikaal via uitleg, wel als studenten hulp vragen. Ik maak eerst de aanname dat ze weten hoe ze moeten zoeken. Soms geef ik ze opdracht om iets op te zoeken. Zie bijvoorbeeld  hier, checklist week 1. Maar daarbij geef ik geen uitleg over hoe dat (Googelen) moet. Tot nu toe heb ik geen problemen ervaren, want ik geef geen complexe zoekopdrachten. 

3.1.2 

De docent toont aan dat hij sites kan beoordelen op

betrouwbaarheid en authenticiteit en dat hij het belang

hiervan kan overbrengen op zijn leerlingen.

 Betrouwbaarheid: ik gebruik de internet scanner van Ziggo om betrouwbare sites te tonen in een search. Dit levert schone websites op, maar niet per se ook betrouwbaar als bron. Daarvoor kun je webdetective inzetten, maar wat ik nog beter vind is gebruiken van bronnen die algemeen aanvaard zijn als bronnen. Voor nieuws: de traditionele bronnen (NOS, bekende kranten & magazines). Voor onderwijsbronnen gebruik ik websites die door NHL leraren worden aangeraden en waar ik via andere legitieme bronnen op terecht kom. Verder waak ik voor websites met  veel reclame en populistisch inhoud. Populaire websites als  geenstijl, Imgur, VK.com, 9gag etc. zijn bijvoorbeeld heel erg onbetrouwbaar. Ze zijn bedoeld als komische tussendoortjes, maar leveren ook vaak onjuiste informatie over current events: fake news zoals dat heet. Ik ben hier wel van bewust, maar heb het nog nooit actief overgedragen op studenten omdat ik vooral zelf bronnen aanbied die ik ook zelf goedgekeurd heb. 

Websites voor mijn vak: social-enterprise.nl en http://www.friesemilieufederatie.nl/ en ondernemerscollege.frieslandcollege.nl . Het gaat om zéér transparante organisaties (de laatste is mijn werkgever), makkelijk benaderbaar en open. Geregistreerd bij de KvK, vaak gerefereerd door kenners, met een duidelijke missie en boodschap. 

Stapsgewijs zoeken: ik kan studenten stapsgewijs op weg helpen met een zoekopdracht, maar voor mijn keuzedeel is dat over het algemeen niet nodig. Wel heb ik hierdoor besloten om een opdracht te bedenken waarbij dat wel goed uit zou komen. Staat op mijn to do lijst, maar heeft geen prioriteit.

3.1.3 

De docent toont aan dat hij verantwoord kan omgaan

met andermans (digitale) producten en op de hoogte

is van de regels met betrekking tot plagiaat en plagiaatpreventie.

Wat mag niet? 

Ter bewijs : een samenvatting van het hoofdstuk 2 ("materialen van anderen gebruiken in je les") uit de Kennisnet document over auteursrechten. 

- uit een boek is max. 10%, en niet meer dan tien pagina's toegestaan voor gebruik.

- Digitale lesboeken mag je niet aanpassen voor eigen gebruik. Maar, je kunt de auteur wel om toestemming vragen, of voorstellen of zij het werk onder creative commons wilt publiceren.

- youtube en 'programma gemist' video's mag je gebruiken in je les, mits van toegevoegde waarde als leermiddel en onderdeel van het programma, en alleen ze legaal online zijn geplaatst. 

- Nieuwsartikels: één artikel per uitgave mag je gebruiken. Als je meer wilt inzetten, moet je toestemming vragen van de auteur.

- Eigen materialen samenstellen: doe je het in je functie, let wel, want dan is het werk eigendom van je baas.